PEYZAJ -  ÇEVRE DÜZENLEME İLE İLGİLİ SIK SORULAN SORULAR

PEYZAJ NEDİR ?

Peyzaj kelimesi dilimize Fransızca paysage kelimesinden geçmiştir ve manzara demektir.

PEYZAJ MİMARLIĞI NEDİR?

Fiziksel çevrenin işlevselliğini ve yaşam kalitesini arttırmak amacıyla, doğal ve kültürel peyzajları koruma ve yürütme ilkesinden haraket ederek, arazinin planlanması, tasarlanması, onarılması ve yönetimini içeren uygulamalı bir bilim dalı ve meslek disiplinidir.

PEYZAJ ÇALIŞMALARININ  AMACI NEDİR ?

Doğal ve kültürel kaynakları belli prensipler ile değerlendirerek,  insanlar için kentsel ve kırsal alanlarda kültürel , ekonomik ve estetik yönden güzel ve verimli bir yaşama ortamı sağlamaktır.

Yirminci yüzyılda gelişen teknoloji ile birlikte geniş iskan alanları, ulaşım ağı, endüstri alanları kontrolsüz ve plansız  bir şekilde büyümüş ve tabii kaynaklar fazlaca zarar görmüştür. 

Yeryüzündeki kaynakların maruz kaldığı bu aşırı istimar ve yağmacılığı önlemek amacı ile yapılan geniş kapsamlı planlama  çalışmalarını çevre ve peyzaj planlaması olarak tanımlıyoruz.

 

PEYZAJ DÜZENLEMESİ AŞAMALARI NELERDİR?

Kalıcı ve uzun ömürlü bir peyzaj için, öncelikle alt yapı çalışmalarının doğru ve yeterli olması gerekir.

Peyzaj çalışmasında yapılacak ilk çalışma drenajdır.
 

DRENAJ NEDİR VE NASIL YAPILIR?

Yağmur suları ve bahçe sulaması sonrasında, toprağın ihtiyacından fazla miktarda olan suyun, alandan tahliyesi için yapılır. Peyzajın uzun ömürlü ve sağlıklı olabilmesi için mutlaka yapılmalıdır.

Eğiminde açılan kanallara geotextil keçe yayılarak, drenflex boru (delikli  drenaj borusu) döşenir ve 3 numara mıcır ile üzeri örtülür.  Keçe bohçalanarak kapatılır. Alandaki mevcut rögarlara bağlantısı yapılır.

       

Peyzaj altyapı çalışmaları bahçe aydınlatması ve otomatik sulama ile devam eder.


BAHÇE AYDINLATMASI NEDİR?

AYDINLATMA YAPARKEN  NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR ?

Bahçe aydınlatması peyzaj alanlarının gece de rahat ve güvenli bir şekilde kullanılması için yapılır. Bahçe aydınlatmasını planlarken öncelikle araç ve yaya yollarının yeterli miktarda aydınlatılması önemlidir.  Araç yollarında daha çok direk tipi armatürler kullanılırken, yaya yolları için bollard tipi yani yüksekliği  40 ile 60 cm arasında değişen armatürler ile yaya yolu döşemesine gömülmüş led aydınlatmalar tercih edilebilir. Peyzaj alanlarında gece de vurgulanmak istenen ağaçlar spot armatürlerle aydınlatılabilir.

Armatürlerde tasarruflu ampüllerin tercih edilmesi, aydınlatma hatlarının, öncelikli ve tali olarak bölümlere ayrılması, çok sık kullanılmayan alanların kapatılarak tasarruf yapılmasına imkan sağlar.

Armatür alırken içine su almayan, terleme ile oluşacak suyu drene edebilen tipler tercih edilmelidir.

Bahçe aydınlatması kablolaması, minimum 40 cm derinlikte olmalı, kablolar kum ve elektrik taşı ile örtülmelidir.

  

OTOMATİK SULAMA NEDİR ? NASIL YAPILIR?

Peyzaj alanlarının düzenli ve eşit miktarda sulanması için otomatik sulama tercih edilir.

Zamanlayıcı (timer) sayesinde  sulama günleri ,saati ve süresi düzenlenebilir.

Genel prensip olarak çim alanlar sprinkler ile çalı alanları ise damlama ile sulanır.

Otomatik sulama için depo, hidrofora ihtiyaç vardır çünkü sulama sistemi belli bir basınçla (kollektörde  4 bar) çalışır.

Sulama hatlarını oluştururken güneş ve gölge alanların ayrı sulanması, su ihtiyaçları farklı olacağı için avantaj sağlar.

Sprink hatları ile damlama hatları ayrı olmalı, damlama hatları için basınç düşürücü kullanılmalıdır.

 

Altyapı çalışması biten alanlarda peyzaj uygulaması toprak serimi ile devam eder.

BAHÇE TOPRAĞI NASIL OLMALIDIR? 

İyi bir bahçe toprağı; organik maddece zengin, bünyesinde  su ve hava barındıran, suyu süzebilmesi için yeterince kumlu, bitki besin değerince zengin bir topraktır.

Peyzaj yapılacak alanlarda, mevcut toprak yeterli özellikleri sağlamıyorsa dere kumu ile karıştırılarak ıslah edilebir.

Beton üzerindeki peyzaj alanlarında toprak kalınlığı minimum 25 cm olmalıdır. Aksi halde aşırı sıcak havalarda çimlerde sararma oluşabilir.

Besin değeri az olan topraklar, organik veya kimyasal gübrelerle desteklenebilir.  Kimyasal gübreler bilinçli kullanılmalıdır aksi halde toprakta tuzlanmaya neden olabilir.

Drenajı iyi, suyu süzebilen topraklarda,  bitkisel peyzaj sağlıklı ve uzun ömürlü olur.

Altyapısı biten. toprağı serilen peyzaj alanlarında, peyzaj uygulaması bitkilendirme ile devam eder.


BİTKİ ALIRKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR? 

BİTKİLENDİRME  NASIL  YAPILMALIDIR?

Bir bitki satın alırken, bitkinin en az bir yılını saksıda geçirmiş, kök sistemi kuvvetli , sağlıklı bir görünüme sahip olmasına, üzerinde hastalık ve zararlı bulundurmamasına dikkat edilmelidir.

Bitkilendirme yaparken, bitkilerin ileride alacağı hacmi bilmek, doğru yer seçimi için çok önemlidir;  bitkiyi satın alınan boyu ve hacmi kadar düşünmek sık gözlediğimiz bir hatadır.

Bitkinin ışık ihtiyacı bitki yerinin seçiminde belirleyici bir rol oynar.  İhtiyacından fazla veya az ışık almak bitkilerin gelişimi olumsuz yönde etkiler.

Grup olarak kullanılacak bitkilerin boyut, form, doku ve renk olarak birbiriyle uyumlu olması, peyzaj değerini arttırır.

Sulama ihtiyaçları birbirine yakın olan bitkileri bir arada kullanmak,  uzun ömürlü olmalarını ve sulama programının daha kolay yapılmasını sağlar.

Bitkilerin boyutları ve fiyatları çok farklılık gösterdiği  ve yeterli bir standardı olmadığı için görülerek alınmalası daha  doğru olur.

Peyzaj uygulamasının son aşaması çim alan tesisidir.

 

ÇİM ALAN NASIL YAPILIR?

ÇİMLENDİRME YAPARKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR?

Çim peyzaj uygulamasının son aşamasıdır.

Çimlendirme yapılacak alan, önceden bellenmeli, taş ve molozundan temizlenmeli , kaba tesviyesi yapılarak, çim toprağı dediğimiz;  kum, elenmiş bahçe toprağı ve torf karışımından oluşan toprağı serilip (min. 10 cm), ince tesviyesi yapılarak silindirlenmeli , çim alan tesisine hazır hale getirilmelidir.  Zemini hazırlanmış alana, tohum atılacaksa; tohum iyice karıştırılarak, kullanılacak karışıma göre değişmekle birlikte, ortalama  50gr/m2 olacak şekilde serpilir, üzeri kapak toprağı (kum 1 br.,elenmiş bahçe toprağı 2br. , yanmış koyun gübresi 1 br. karışımı) ile  yaklaşık 1-1.5 cm örtülür, silindirlenerek sulanır. Kapak olarak, bahar ve sonbaharda  sadece elenmiş koyun gübresi de kullanılabilir.

Eğer rulo çim yapılacaksa, rulo çim, şeritlerin kenarlarında boşluk kalmayacak şekilde serilir,az miktarda sulanarak silindirlenir, silindir işlemi bittikten sonra, suyun şeritin altından alt toprağa geçebileceği  kadar sulama yapılır.

Çim tesisi yapılmadan önce sulama sistemi  test edilmesi sonradan oluşacak hasarların önüne geçer.

Çim alan tesisi tohum ile veya  rulo çimle yapılabilir. İkisininde avantaj ve dezavantajları vardır;

Tohum ile çim alan tesis edildiğinde,  çimin üzerine basılacak hale gelme süresi;  4- 5 kez biçilmesinden sonra,  yani uygun mevsim koşullarında, minimum  1,5 -2 aydır.  Bu hemen bahçesini kullanmak isteyenler için bir dez avantaj olsa da, tohum ile çim alan yaparken kaliteli ve sertifikalı tohum kullanılması kaydıyla tohum çimin ömrünün, rulo çime göre uzun olması, uzun vadede bir avantajdır.

Tohum çim, sıcakların çok fazla olduğu temmuz ve ağustos aylarında, kış aylarında tesis edilemez.

Mevsim normallerine göre değişmekle birlikte 15 haziran-15 eylül arasında uygulaması tavsiye edilmez.

Kullanılacak tohumun cinsi ve karışımı iklim koşullarına göre farklılık gösterir. Karışımın içinde 1-2 yıllık ömrü olan lolium türünün oranının az olmasına ve basıma dayanıklı olmasına dikkat edilmelidir.

Rulo çim, uygulama kolaylığı ve hemen sonuç vermesi sebebiyle tohum çime göre daha avantajlıdır.

Yılın her mevsiminde uygulansa da rulo çimde de temmuz ve ağustos aylarında çimde sararmalar olabilmektedir.